neden bukadar şişmanız?

Dünyada obezite oranlarının artmasının nedeni,
insanın karbonhidratlara olan düşkünlüğü ya da
az egzersiz yapmaması değil.

Gerçek düşündüğünüzden daha basit.

Obezite sınırı bir anlamda basit bir matematik işlemi ile,
alınan ve harcanan kalori hesabının sonucunda ortaya çıkıyor.

Şişmanlığın ilk kuralına göre, avokadodan zeytine,
o anki enerji gereksiniminden fazla olarak yenilen
her şey yağa dönüşüyor.

Johns Hopkins Weight Management Center'ın
Johns Hopkins Kilo Kontrol Merkezi) yöneticisi Lawrence Cheskin,
“Bir kalori, bir kaloridir” diyor;
“ister yağdan gelsin,ister proteinden ya da karbonhidrattan”.
1,85 boyunda ve 73 kilo ağırlığında olan Cheskin,
hiç kilo sorunu yaşamamış.
“Yaşamın adil olduğunu kim söyledi ki?”



Şişmanlığın ikinci kuralı: Kalori dengesini tutturmak
oldukça hassas bir iş.
Günlük ortalama 2000 kalorinin sadece yüzde 5 fazlasını
tükettiğinizi varsayın.

Columbia Üniversitesi Tıp Fakültesi Moleküler Genetik Bölümü Başkanı
Rudolph Leibel, “Bu sadece yüz kalori anlamına geliyor ki
bu da bir bardak elma suyuna denktir,” diyor.

“Ama fazladan alınan o birkaç kalori
aşırı derecede kilo almaya neden olabilir.”
İnsan bedenindeki bir kilogramın yaklaşık 7700 kaloriye
denk gelmesi nedeniyle o bir bardak meyve suyu bir yılda
ağırlığınıza fazladan 5 kilo ekler.

Bunun dışında, daha hareketsiz bir yaşam tarzını benimsemeniz halinde
-yürümek yerine arabaya binmek, merdiven yerine asansörü kullanmak–
100 kalori daha az yakmaya başlarsınız ki bu da size 5 kilo aldırır.

“İnsanların yaktıklarından biraz fazlasını yiyerek
şişmanladığını biliyoruz,ama neden böyle yaptıklarını bilmiyoruz,”
diyor Leibel.
“Aşırı yemenin kasıtlı olmadığı ya da sorunlu bir çocukluk dönemi ile ilişkilendirilemeyeceği inancındayım.
Bu bir şekilde genlerin
kendini ifade etmesi olarak değerlendirilebilir,
ama genlerin kullandığı dil çok karmaşık.”

Michigan Üniversitesi'nden genetik uzmanı James V. Neel,
1960'larda genlerin söylediklerine kulak vermişti.
Neel'in “tutumlu gen” varsayımı, bazılarımızın kalori alma
ya da yakma konusunda daha tutumlu olmasını sağlayan genler
miras aldığımızı ileri sürüyor.
Bedenlerimiz besini yağa dönüştürüp sonra da onu korumada çok başarılı.
Neel, bu özelliğin kıtlık dönemlerinde atalarımızın
hayatta kalmasına yardımcı olduğu görüşünde.

Ancak küresel kıtlıkların yaşanmadığı 21. yüzyıla gelindiğinde
kilo almaya neden olan bu genler artık işlevselliğini yitirdi.
Evrim bize ihanet ediyor.
Belki de hiçbir zaman yaşanmayacak bir kıtlık için yağ depoluyoruz.
Johns Hopkins Tıp Fakültesi profesörü Anna Mae Diehl,
“Genetik bilimini yeterince anlamış olsaydık” diyor,
“doğduklarında insanların genetik parmak izini alıp şöyle diyebilirdik:

Ah, bu genler çok iyi. Çok şanslısın.
Canın ne isterse yiyebilirsin.
Ya da: Zavallı çocuk. Hiç hamur işi yememeli”.

Bunu Biliyor muydunuz?

ABD'de 1992'de sayısı 16.200 olan bariatrik cerrahi uygulamalarının
2004 yılında 144.000'e ulaşması bekleniyor.
Sorunu kökten çözmeyi amaçlayan bu uygulamayı tercih eden
morbid obezlerin oranı gittikçe artıyor.

Halk arasında “mide küçültme” olarak bilinen bu uygulama,
birkaç farklı teknikle bazı bölümlerini kapatarak mideyi küçültme yoluyla
kilo vermeyi sağlamayı amaçlıyor.

ABD'de şarkıcı Carnie Wilson'dan Amerikan idolü
yargıç Randy Jackson'a kadar birçok ünlü başarı öyküleriyle
son yıllarda kilo vermeyi sağlayan bu ameliyatın rağbet görmesine
neden oldular. Ameliyat olan insanların çoğu hızla zayıflıyor
ve iki yıla kadar zayıflamaya devam ediyor.
Üstelik, sadece kilo kaybını sağlamakla kalmıyor
obeziteyle bağlantılı tüm sorunlara da çözüm sunuyor.

Fakat kilo verilmesini sağlayan ameliyatlar riskli.
Bariatrik cerrahi uygulamalarının en yaygın türü
“gastrik bypass” uygulanan her yüz hastadan biri yaşamını kaybediyor;
hastalarının yüzde 10-20'sinde komplikasyonları giderecek
ek ameliyatlara gerek duyuluyor.

—Cate Lineberry

bu kaynaklara da bakabilirsiniz...

Aşırı Kilo ve Obezite
www.cdc.gov/nccdphp/dnpa/obesity/

ABD Hastalıkları Denetleme ve Önleme Merkezleri'nin bu sitesinde,
obezitenin yaygınlığı, sağlığa etkileri ve kilo almanın
önüne geçme yolları hakkında bilgi edinebilirsiniz.

Amerikan Diyetetik Birliği
www.eatright.org/Public/NutritionInformation/92.cfm

Beslenmeyle ilgili sorularınıza cevap bulabileceğiniz ve
sağlıklı bir yaşam tarzına ulaşmaya ilişkin daha geniş bilgiler
edinebileceğiniz bir adres.

Bedensel Etkinlikler
http://prevention.sph.sc.edu/tools/compendium.htm